Ὴ της αγραμματοσύνης (Index of ignorance). Ο δείκτης αυτός σχετίζεται με το ίδιο το περιεχόμενο των ΜΜΕ, τα οποία με τη σειρά τους είτε δημιουργούν διάφορες φοβίες και φοβικά συναισθήματα είτε τους αποδίδουν πολύ μεγαλύτερες διαστάσεις από αυτές που πραγματικά διαθέτουν.
Οι πέντε χώρες με τη μεγαλύτερη άγνοια στον κόσμο για το τι συμβαίνει στις χώρες τους είναι το Μεξικό (πρωταθλήτρια), η Ινδία, η Βραζιλία, το Περού και η Νέα Ζηλανδία. Και οι πέντε καλύτερα πληροφορημένες χώρες στον κόσμο για το τι συμβαίνει στις χώρες τους είναι η Νότια Κορέα, η Ιρλανδία, η Πολωνία, η Κίνα και οι ΗΠΑ.
Από πού προέρχεται μια τέτοια πληροφόρηση; Από την οργάνωση Ipsos Mori, που ασχολείται με σφυγμομετρήσεις. Η Ipsos Mori πραγματοποιεί τη σφυγμομέτρηση «Κίνδυνοι της αντίληψης» (Perils of Perception), που ρωτάει διάφορα πράγματα τους κατοίκους μιας σειράς χωρών, ερωτήσεις του τύπου «η αναλογία των μεταναστών στη χώρα» ή «το ποσοστό των υπέρβαρων στη χώρα» ή «το ποσοστό των ατόμων πάνω από 65 ετών στη χώρα», καθώς και άλλες ερωτήσεις, και μετά συγκρίνει τις απαντήσεις με τα πραγματικά μεγέθη.
Η συγκεκριμένη εταιρεία συγκεντρώνει όλα αυτά τα αποτελέσματα, διαμορφώνοντας τον δείκτη της αγραμματοσύνης. Ο βαθμός της άγνοιας (ουσιαστικά της ασχετοσύνης) είναι τρομακτικός τις περισσότερες φορές, ξεπερνώντας κάθε φαντασία… Ωστόσο, αυτές οι λάθος πεποιθήσεις παίζουν μεγάλο ρόλο στις πολιτικές επιλογές των χωρών αυτών.
Ας πάρουμε το θέμα της μετανάστευσης. Σχεδόν σε όλες τις χώρες υπάρχει μια υπερ-εκτίμηση του ποσοστού των μεταναστών στον πληθυσμό τους, συνήθως παρουσιάζοντας υπερφυσικές διαφορές. Λ.χ. οι Κινέζοι πιστεύουν ότι οι μετανάστες αποτελούν το 11% του πληθυσμού της Κίνας. Το πραγματικό ποσοστό είναι 0,1% του πληθυσμού, άρα η εκτίμηση που κάνουν μάλλον πάσχει από παράνοια, αφού είναι 109 φορές (110-1=109) (11:0,1=110) μεγαλύτερη από την πραγματικότητα.
Οι Βραζιλιάνοι είναι και αυτοί το ίδιο κακοί με τις εκτιμήσεις. Νομίζουν ότι το 25% του πληθυσμού της χώρας είναι μετανάστες – η πραγματικότητα είναι ότι μόνο το 0,3% είναι μετανάστες. Αρα υπερεκτιμούν το συγκεκριμένο μέγεθος κατά (25:0,3=83,3) 83,3-1=82,3 φορές. Υπάρχουν χώρες που πάνε καλύτερα, αλλά όχι πολύ. Οι Αμερικανοί νομίζουν ότι το 32% του πληθυσμού των ΗΠΑ είναι μετανάστες, ενώ στην πραγματικότητα το ποσοστό είναι 13% (υπερεκτίμηση κατά 2,46-1=1,46 φορά (32:13=2,46). Σε κάπως καλύτερη θέση βρίσκεται η Ιαπωνία, όπου οι Γιαπωνέζοι θεωρούν ότι οι μετανάστες αποτελούν το 10% του πληθυσμού της χώρας, ενώ στην πραγματικότητα είναι μόνο 5-1=4 (υπερεκτίμηση κατά 10:2=5), 4 φορές.
Οι Πολωνοί εξέλεξαν σχετικά πρόσφατα μια εθνικιστική συντηρητική κυβέρνηση κυρίως με βάση τον φόβο των μεταναστών, που «θα κατέκλυζαν» τη χώρα τους, σύμφωνα με κάποιες φήμες. Θεωρούσαν ότι το 14% του πληθυσμού είναι μετανάστες, ενώ στην πραγματικότητα αυτοί αποτελούν λιγότερο από το 0,5%. Η υπερεκτίμηση είναι κατά 27 φορές (14:0,5=28, 28-1=27).
Θα μπορούσαμε να πάρουμε και την περίπτωση των μουσουλμάνων, που οι εκτιμήσεις για το ποσοστό τους σε αρκετές χώρες αποτελούν βασικό αντικείμενο πολιτικής διαμάχης. Για παράδειγμα, η Γαλλία είναι η χώρα με τη μεγαλύτερη αναλογία μουσουλμάνων (το 8% των κατοίκων της είναι μουσουλμάνοι). Η εκτίμηση των Γάλλων είναι ότι το 31% του πληθυσμού είναι μουσουλμάνοι. Με τον τρόπο αυτό διαμορφώνεται μια υπερεκτίμηση (31:8=3,87) 3,87-1=2,87 φορές, ενώ για την ίδια περίπτωση το υπερσυντηρητικό τηλεοπτικό κανάλι Fox News λέει ότι σχεδόν οι μισοί στη Γαλλία είναι μουσουλμάνοι -άλλη μία τεράστια μπουρδολογία…
Οι Αμερικανοί πιστεύουν ότι το 15% των κατοίκων στις ΗΠΑ είναι μουσουλμάνοι, ενώ στην πραγματικότητα μόνο το 1% είναι μουσουλμάνοι. Η υπερ-εκτίμηση είναι κατά 14 φορές (15:1=15, 15-1=14). Στον Καναδά το 2% του πληθυσμού είναι μουσουλμάνοι, αλλά οι Καναδέζοι θεωρούν ότι είναι το 20%. Εδώ η υπερεκτίμηση είναι 9 φορές μόνο σε σχέση με την πραγματικότητα (20:2=10, 10-1=9).
Τα δείγματα αυτά είναι λίγα μόνο από μια σωρεία ψευδών γεγονότων και ψευδών ειδήσεων, που είναι ο νέος τρόπος ελέγχου των προβατοποιημένων μαζών ώστε να εξασφαλιστεί η συναίνεσή τους για τις επόμενες πολιτικές κινήσεις των ελίτ. Το να συνηθίζεις ένα πλήθος ατόμων να καταπίνει αμάσητο ό,τι του σερβίρεις είναι μια νέα μορφή υβριδικού πολέμου στη Δύση και ουσιαστικό αποτέλεσμα του ανύπαρκτου τρόπου σκέψης που παράγεται στα σχολεία και στα πανεπιστήμια στη Δύση, και είναι φανερό ότι τα αποτελέσματα θα γίνουν ορατά σε πολύ λίγα χρόνια από τώρα, αν δεν έχουν ήδη αρχίσει να γίνονται ορατά στις μέρες μας.
Για όποιους/όποιες θα ήθελαν να το ψάξουν περισσότερο, μπορούν να πάνε στο https://www.ipsos.com/sites/default/filew/…/en…/index-of-ignorance-calculation.pdf. Ή να διαβάσουν το βιβλίο του Bobby Duffy «The Perils of Perception: Why we’re wrong about nearly everything».
* ομότιμος καθηγητής Τμήματος ΕΜΜΕ Πανεπιστημίου Αθηνών
